Titel:

 De stille soldaat

 Reeks:

 Auteur:

 Herman van Campenhout

 Aantal blz.

 94

 Illustrator:

 (Omslag) Jan de Maesschalck

 ISBN:

 90-5908-062-9

 Uitgever:

 Davidsfonds/Infodok

 uitgavejaar

 2003

 Vertaler uit…:

 Leeftijd:

 + 11

 Thema’s:

 kindsoldaten, oorlog, Mozambique

 Prijs: €

 13,50

Op een doordeweekse schooldag wordt de twaalfjarige Zamito samen met enkele andere kinderen brutaal van het schoolplein en uit zijn dorp weggerukt door enkele soldaten van het Renamo, het bevrijdingsleger van Mozambique. Het dorp wordt leeggeplunderd en de huizen platgebrand. De dorpsonderwijzeres wordt voor de ogen van haar leerlingen neergeschoten. De nieuwe rekruten worden meedogenloos naar het opleidingskamp gebracht waar hen een zware training staat te wachten en waar ze als naamloze nummers klaargestoomd worden voor een nieuwe taak: soldaat worden. Zamito hoopt dat zijn vader, die zelf een ‘held van de revolutie’ is, de kinderen zal komen bevrijden. Omdat Zamito weigert tijdens zijn eerste opdracht een dorp te plunderen wordt hij ingegraven met enkel zijn hoofd nog boven het zand. De anderen vernederen hem en spuwen in zijn gezicht. Ze strooien suiker op zijn hoofd om mieren aan te trekken. Drie dagen later is Zamito nog in leven en krijgt hij een tweede kans: hij wordt opgenomen in een elite-eenheid die onder rechtstreeks bevel van de n’anga, een tovenaar en de bikkelharde leider van de gevechtseenheid staat. Zamito transformeert zich tot een gewetenloze moordenaar. Wanneer hij op een nacht zijn voormalige klasgenootje Bertina als bruid cadeau krijgt, verandert alles: zij vertelt hem dat er nog andere dorpelingen werden vermoord, waaronder zijn ouders. Stilaan dringt de afschuwelijke werkelijkheid terug tot hem door en besluiten de twee te vluchten. Een groot stuk buiten het kamp trapt Zamito op ‘een stille soldaat’, een ingegraven landmijn, die zijn linkervoet afrukt. Uit een naburig dorp komt hulp toegesneld en een half jaar later wandelt de inmiddels vijftienjarige Zamito aan de zijde van Bertina op zijn prothese hun dorp opnieuw binnen…

Het boek wordt ingeleid door Gio De Weerd, algemeen secretaris van Pax Christi Vlaanderen, die de boodschap van dit boek extra onderstreept.
Met dit boek heeft Herman van Campenhout het thema kindsoldaten een gezicht willen geven. Het verhaal loopt echter niet altijd even lekker. Bovendien komt het hoofdpersonage Zamita vaak ongeloofwaardig over. De schrijver legt de jongen teveel dingen in de mond waardoor je als lezer gaat twijfelen aan zijn ‘echtheid’. Zo maakt hij een vergelijking tussen de slavernij in de 19^de eeuw en hun gevangenschap (blz. 16) en verfoeit hij de sergeant die een mulat is en ‘typisch voor iemand met blank bloed in zijn aderen de anderen laat werken en zelf aan de kant blijft staan’ (blz. 26). Het verhaal beslaat enkele jaren maar verwijst nergens naar de ‘actualiteit’. De bloedige strijd met zijn verschrikkelijke anti-persoonsmijnen speelde na de onafhankelijkheid van Mozambique aan het eind van de jaren zeventig maar dat moet je als lezer zelf maar uitzoeken. Een beetje historische duiding, een kaart van Mozambique en een verklarende woordenlijst hadden hier echt wel op hun plaats geweest.
Desondanks is dit een mooie poging die bijdraagt tot het bewustmaken en opvoeden tot ‘een taal van vrede’.

Inge Umans